Q 1: က်မ အသက္ ၂၇ ႏွစ္အတြင္း ေရာက္ေနပါတယ္။ အိမ္ေထာင္မရွိပါဘူး။ ဝက္ျခံေတာ့ ေပ်ာက္ေနပါတယ္၊ အမဲစက္ေတြ ထြက္လာတယ္။ တင္းတိပ္လိုပဲ။ အရမ္း စိတ္ညစ္ရတယ္။ ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္တဲ့ နည္းမ်ား လမ္းညႊန္ေပးပါ။
14 Oct 10, 04:17
Q 2: က်မ အသက္က ၃၅ ႏွစ္ရွိပါျပီ၊ အသားညိဳပါတယ္။ မ်က္ႏွာမွာ ငယ္ကတည္းက အခုထိ ဝက္ျခံၾကီးၾကီး မေပါက္ဖူးဘူး။ ဆားဝက္ျခံေလာက္ တခါတေလ ျဖစ္တတ္တယ္။ ဘာမိတ္ကပ္မွလည္း မသံုးဘူး။ တလေလာက္ရွိျပီ တင္းတိပ္ ႏွစ္ဖက္လံုး ျဖစ္လာပါတယ္။ လက္သဲခြံေလာက္ပါ။ ေရးေရးေလး ျမင္ေနရတယ္ ဘာျဖစ္လို႔ပါလဲ။ အခ်ိန္ေလး ရရင္ ေရးေပးေစခ်င္ပါတယ္။ နယူးေယာက္မွာ ေနပါတယ္။ ေနပူတာလည္း သိပ္ရွားပါတယ္။
A: အေရျပားမွာ အေရာင္ရင့္ အစက္-အကြက္ေတြ ျဖစ္လာတာကို Hyperpigmentation လို႔ေခၚတယ္။ ဒီလို ျဖစ္တာေတြ ထဲမွာ မွဲ႔ေျခာက္၊ တင္းတိပ္ စသျဖင့္ ေခၚတာေတြ ပါတယ္။ အရုပ္ဆိုး အက်ဥ္းတန္တာက လြဲရင္ ဒုကၡမေပးပါ။ ေဆးပညာမွာ HIV လို၊ ကင္ဆာလို သိပ္အႏၠရာယ္ေပးတာေတြနဲ႔ မကုလဲ ဘာမွမျဖစ္တာမ်ိဳးေတြက ဆရာဝန္ေတြမွာ ေခါင္းအစားဆံုးပါ။
ျဖစ္တဲ့ေနရာမွာ အေရာင္က လိုတာထက္ ပိုရင့္ေနတာပါ။ ဘာမဆို ပိုလဲ မေကာင္း၊ လိုလဲ မေကာင္းတာခ်ည္းဘဲ။ ျမိဳ႕သာက ေတာင္သူေတြ ေအာက္ျပည္-ေအာက္ရြာ သြားရင္ မိတ္ေဆြေတြက ဆီးျပီး၊ ႏုတ္ဆက္ၾကတယ္ “ကိုတမိုးပို၊ ကိုတမိုးလိုတို႔ လာၾကျပီ” လို႔။
Melanin အေၾကာင္းမေျပာဘဲ ဆက္ေရးလို႔ မရပါ။ သူက အေရျပားကို အေရာင္လုပ္ ေပးထားတဲ့ ဆိုးေဆးပါ။ အသားညို-အသားမဲသူေတြမွာ သူကမ်ားေနတယ္။ အသားမျဖဴသူေတြက ပိုကံေကာင္းၾကတယ္လို႔ ေဆးပညာက ေထာက္ခံပါတယ္။ (မယ္လနင္) ကေန ေနေရာင္ထဲပါတဲ့ ခရမ္းလြန္-ေရာင္ျခည္ရန္က အကာကြယ္ ေပးေနတယ္။ အျဖဴမေတြ Tan ျဖစ္ေအာင္ အဝတ္အစားေတြ ခြ်တ္ႏိုင္သေလာက္ ခြ်တ္ျပီး ေနေရာင္ျခည္ခ်ိဳးေနၾကရတယ္ မဟုတ္လား။
(မယ္လနင္) က ဗက္တီးရီယားနဲ႔ မိႈပိုးကေန အကာကြယ္ ေပးေသးတယ္။ အပူဒဏ္၊ ဓါတုဒဏ္ ေတြကေနလဲ ကာကြယ္မႈ ေပးတာမို႔ Melanin ဟာ ခုခံမႈစနစ္ရဲ႕ အျပင္ဆံုး ခံတပ္လို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။ သူက ဆံပင္မွာလဲ ရွိတယ္။ (အျဒီနယ္-ဂလင္း) နဲ႔ ဦးေႏွာက္ထဲမွာပါ ရွိတယ္။ Melanin မရွိသူေတြကို Albinism လူျဖဴလို႔ ေခၚတယ္။ တကုိယ္လံုး အသားအေရ၊ ဆံပင္၊ မ်က္လံုး၊ အားလံုး ျဖဴေဖြးေနတဲ့သူေတြ။ မ်ိဳးဗီဇ ျပႆနာတခုပါ။
ဗီတာမင္ (ဒီ) ဆိုတာ ေနေရာင္နဲ႔ ထိေတြ႔ရင္ (ေအ) ကေန အလိုလို ေျပာင္းတယ္။ Melanin မ်ားတဲ့သူေတြၾကေတာ့ (ဒီ) ျဖစ္တာနဲေနလို႔ ေဆးေသာက္ဘို႔ေတာ့ လိုၾကတယ္။ Iris မ်က္စိ-သူငယ္အိမ္မွာလဲ ရွိတယ္။ “မ်က္လံုးစိမ္းနဲ႔ မိန္းကေလးမ်ား” သနားပါတယ္၊ သူ႔တို႔မ်က္လံုးက အလင္းဒဏ္ကို အကာကြယ္ေပးႏိုင္မႈ နဲရွာၾကတယ္။
Melasma (Chloasma faciei) ဆိုတာကို “တင္းတိပ္” လို႔ ေျပာရမယ္ ထင္ပါတယ္။ ဘာလို႔ ျဖစ္ရသလဲ။ တရားခံ နံပါတ္ တစ္က Sun Exposure ေနေရာင္ပါ။ UV rays ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္က ျဖစ္ေစတာပါ။ Inflammation ေရာင္ရမ္းတာက ေနာက္ အေၾကာင္းတရား။ ထိခိုက္၊ ခိုက္မိ၊ အနာျဖစ္၊ အပူေလာင္၊ ဝက္ျခံေပါက္၊ ႏွင္းခူနာျဖစ္၊ တျခား ျမန္မာလို တိတိက်က် နာမယ္မရေသးတဲ့ Psoriasis လို အေရျပားနာ စတာေတြေၾကာင့္က တိုက္ရိုက္ ျဖစ္ရတာ မဟုတ္ဘဲ အနာက်က္ဘို႔ လုပ္ရင္း အညိဳကြက္ေတြ ျဖစ္လာတယ္။ တျခားလဲ ရွိႏိုင္ေသးပါတယ္။ Addison’s disease ဆိုတဲ့ Adrenal gland အိတ္ အားနည္းတဲ့ေရာဂါမွာ ျဖစ္တယ္။ လည္ပင္ၾကီးေရာဂါရွိသူေတြမွာ ၄ ဆ ပို ျဖစ္ၾကတယ္။
အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ သိသိသာသာ ၉ဝ% အျဖစ္မ်ားတယ္။ ေယဘုယ် ေယာက္်ားက ပိုျပီး ေနေရာင္နဲ႔ ထိရတာ မ်ားတယ္။ ဒီေတာ့ ေဟာ္မုန္းက အဓိကက်လာတယ္။ ေယာက္်ား-မိန္းမမွာ ေဟာ္မုန္းေတြက ရွိၾကေပမဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ အေျပာင္း အလဲက ပလူးပလဲ ဆိုရမလို လအစ၊ လအလယ္၊ လအဆုံး၊ အျမဲေျပာင္းလဲေနတယ္။ ကိုယ္ဝန္တားေဆး ဆိုတာေတြက ေဟာ္မုန္းေတြ ခ်ည္းဘဲ။ အပ်ိဳေဘာ္ မဝင္ေသးရင္ အျဖစ္နဲတယ္။ အိမ္ေထာင္က်၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္၊ ကေလးဖြါး၊ ေသြးဆံုး ေဟာ္မုန္းေတြ ေျပာင္းလဲ မဆံုးပါ။ ကိုယ္ဝန္ရွိတဲ့ အမ်ိဳးသမီးကို မ်က္ႏွာျမင္တာနဲ႔ (ေမြးတာ မဟုတ္ေသးပါ) သိသာတယ္။ ကိုယ္ဝန္နဲ႔အတူ အဲလို ျဖစ္လာတာကို Chloasma လို႔ ေခၚတယ္။ The mask of pregnancy ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တို႔ရဲ႕ မ်က္ႏွာဖံုးလို႔ ေခၚၾကတယ္။ Cosmetics အလွအပ အသံုးအေဆာင္ေတြကလဲ အဆင္မသင့္ရင္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
မ်ိဳးရိုးကိုလဲ ၃ဝ% အျပစ္ရွာႏိုင္ပါေသးတယ္။ ဒီေရာဂါဟုတ္-မဟုတ္ Wood lamp (wavelength 340-400 nm) နဲ႔ စမ္းရင္ သိတယ္။
အမွန္အတိုင္း ဝန္ခံရရင္ ေပ်ာက္ဘို႔ ခက္ပါတယ္။ ျဖစ္လာတာလဲ ေျဖးေျဖး၊ ေပ်ာက္ဘို႔ရာလဲ ေႏွးေႏွး။ ၾကာပါလိမ့္မယ္။ မေပ်ာက္ေတာ့တာလဲ ရွိသလို ျပန္ေပၚတာလဲ ရွိမယ္။ ကိုယ္ဝန္ေၾကာင့္ ျဖစ္သူေတြ ေမြးအျပီးမွာ သက္သာ၊ ေပ်ာက္ကင္း သြားတတ္ပါတယ္။ တားေဆးေၾကာင့္၊ ေဟာ္မုန္းေဆးေၾကာင့္ ျဖစ္ရသူေတြလဲ အဲလိုပါဘဲ။
• လိမ္းေဆးေတြထဲမွာ Hydroquinone (HQ) 2-4% ကို အမ်ားသေဘာတူထားတယ္။ (Alphaquin HP, Alustra, Eldopaque, Eldopaque Forte, Eldoquin, Eldoquin Forte, Esoterica, Esoterica Sensitive Skin, Glyquin, Glyquin-XM, Lustra, Melanex, Melanol, Melpaque HP, Melquin HP, Melquin-3, Nuquin HP, Solaquin, Solaquin Forte, Viquin Forte) နာမယ္ေတြနဲ႔ လာတယ္။
• Tretinoin (Avita, Retin-A) 0.025%, 0.05% 0.1% cream; 0.01%, 0.025%, 0.1% gel; 0.05% solution ခရင္မ္၊ ဂ်ဲလ္၊ အရည္။
• (FDA) ကေန လက္ခံတားတာက Triple Combination Cream (Hydroquinone 4%, Tretinoin 0.05%, and fluocinolone acetonide 0.01%) ၃ မ်ိဳးတြဲလိမ္းေဆး တေန႔ ၂ ၾကိမ္လိမ္းရတယ္။
• ေနကာမ်က္မွန္တိုင္း အသံုးမက်ပါ။ UV-A and visible radiation 320-700 nm ကို မကာကြယ္ႏိုင္ရင္ မရပါ။
• Cryotherapy, Medium-depth chemical peels, Fraxel Laser treatment ေတြနဲ႔ကုတာ ဘာျဖစ္လာမလဲ အမွန္းရ မလြယ္လွပါ။ ဆရာဝန္ ေတာ္ဘို႔လိုတယ္။ လူနာလဲ ကံေကာင္းဘို႔လိုတယ္။
Melasma (2) တင္းတိပ္ (၂) http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/05/melasma-2.html
Dr. တင့္ေဆြ
၁၄-၁ဝ-၂ဝ၁ဝ
